Kriegsgeologie: het ondergrondse

Alhoewel de mijnbouw reeds negen maanden gaande was voordat ik de functie van Inspecteur der Mijnen accepteerde, realiseerde ik me niet dat geologie ook maar iets te maken had met militaire mijnbouw. Indertijd groeven we niet erg diep en als we op een natte plek stootten - als de Duitsers aan het graven waren gingen we uiteraard gewoon door en als het nat werd dan pompten we maar er kwam weinig wetenschappelijke geologie aan te pas. Pas toen we diep begonnen te graven beseften we hoe belangrijk het was.

Toen de Europese mogendheden de oorlog begonnen, had geen van hen er enig idee van dat ze het advies van geologen nodig zouden hebben; wetenschappers getraind in een breder begrip van het oppervlak van de aarde en haar onderhuidse lagen. Toch was er n man, Kapitein Walter Kranz, een Duitse ingenieur verbonden aan een Festungsbataillon gelegen in Straatsburg, die tot dat inzicht kwam. Tegen 1913 had Kranz al bericht over de noodzaak om de geologische omstandigheden te onderzoeken voor een eventuele inval in Frankrijk. Als geoloog wist hij dat als het slagveld langs de 650 km grens van het Engelse kanaal tot de Zwitserse grens zou lopen, het noodzakelijk zou zijn om rekening te houden met de grillige stenige contrasten tussen de vochtige Vlaamse vlakte en de harde kristallijn rotsen van het Vogezen gebergte.
Aangezien de omschrijving van het Schlieffen Plan in 1914 al inhield dat de Duitsers moeilijk terrein zouden vermijden, werd het advies van Kranz terzijde geschoven. Niettemin, met de eerste tekenen van de loopgravenoorlog in 1914 en de toenemende noodzaak om toereikende voorraden van drinkbaar water te vinden door methodes anders dan met wichelroedes, hadden de Duitse bevelhebbers bij het begin van 1915 de noodzaak van frontlinie geologen ingezien. Deze eerste militaire geologen - Militrgeologen - moesten de wetenschappelijke principes toepassen op het oorlogsgebeuren - behalve aan het Oostfront - advies gevend aan de
generale staf over diverse aspecten zoals wegenverharding, drinkwater en aardverschuivingen. Kranzs concept
over de waarde van geologie in de oorlogsvoering - Kriegsgeologie - was geboren.